Môi trường thực hành

Cả khóa học dùng PostgreSQL 16 và một bộ dữ liệu chung: cửa hàng đồ công nghệ DSC Shop. Mọi ví dụ và bài tập trong các bài học đều chạy được trên bộ dữ liệu này, và kết quả in trong bài là kết quả thật khi chạy trên dữ liệu gốc.

Cài đặt

Cách 1: Docker (khuyến nghị)

Cần cài Docker Desktop. Ở thư mục gốc của repo:

docker compose up -d

Lệnh này dựng hai dịch vụ:

Dịch vụ	Địa chỉ	Dùng để
PostgreSQL 16	localhost:5432, user postgres, mật khẩu postgres, database sql_challenge	chạy SQL
Adminer	http://localhost:8080 (System: PostgreSQL, Server: db)	giao diện web để gõ SQL và xem bảng

Lần chạy đầu tiên, PostgreSQL tự chạy init/01_schema.sql và init/02_seed.sql để tạo bảng và nạp dữ liệu.

Mở psql ngay trong container:

docker compose exec db psql -U postgres -d sql_challenge

Bạn cũng có thể dùng DBeaver, pgAdmin, DataGrip hoặc extension PostgreSQL của VS Code, kết nối tới localhost:5432 với thông tin ở bảng trên.

Cách 2: Cài PostgreSQL trực tiếp

1. Cài PostgreSQL 16 trở lên từ https://www.postgresql.org/download/.
2. Tạo database và nạp dữ liệu (chạy ở thư mục gốc của repo):

createdb -U postgres sql_challenge
psql -U postgres -d sql_challenge -f setup/init/01_schema.sql -f setup/init/02_seed.sql

Dữ liệu lớn cho các bài hiệu năng

Ngày 04 (đo phân trang), 15, 19, 20, 21, 25 và 28 cần dữ liệu đủ lớn để thấy khác biệt khi có và không có index. File perf_seed.sql tạo schema perf với 100.000 khách và 1.000.000 đơn hàng (mất khoảng 10 giây):

# Docker
docker compose exec -T db psql -U postgres -d sql_challenge < setup/perf_seed.sql
# Cài trực tiếp
psql -U postgres -d sql_challenge -f setup/perf_seed.sql

Làm lại từ đầu

Khi đã sửa, xóa lung tung trong lúc thực hành, chạy lại hai file init để đưa schema shop về trạng thái gốc:

docker compose exec -T db psql -U postgres -d sql_challenge -f /docker-entrypoint-initdb.d/01_schema.sql -f /docker-entrypoint-initdb.d/02_seed.sql

Nếu đang ở trong psql (mở bằng docker compose exec db psql ...), gõ thẳng:

\i /docker-entrypoint-initdb.d/01_schema.sql
\i /docker-entrypoint-initdb.d/02_seed.sql

Hoặc xóa hẳn database và dựng lại: docker compose down -v && docker compose up -d.

Bộ dữ liệu DSC Shop

Các bảng nằm trong schema shop. Database đã đặt sẵn search_path = shop, public nên bạn viết customers thay vì shop.customers, và đặt timezone = 'Asia/Ho_Chi_Minh' nên ngày giờ hiển thị theo giờ Việt Nam, khớp với kết quả trong bài.

Bảng	Số dòng	Mô tả
categories	13	Danh mục dạng cây: parent_id trỏ về danh mục cha (Máy tính > Laptop > Laptop gaming)
products	24	Sản phẩm. price là giá bán hiện tại (VNĐ), attributes là thông số kỹ thuật dạng JSONB
customers	18	Khách hàng
employees	8	Nhân viên dạng cây: manager_id trỏ về quản lý trực tiếp, sâu 4 cấp
orders	40	Đơn hàng từ 01/2025 đến 10/2026. Đơn offline có employee_id là người bán, đơn online thì không
order_items	60	Dòng hàng của mỗi đơn. Tiền một dòng = quantity * unit_price * (1 - discount)
payments	37	Thanh toán. Đơn pending và cancelled chưa có thanh toán, đơn 12 trả góp 2 lần

Một số quy ước:

• Tiền là NUMERIC(12,0) tính bằng VNĐ, không dùng FLOAT vì số thực dấu phẩy động làm sai số tiền.
• Không có cột tổng tiền trong orders: tổng tiền đơn luôn tính từ order_items, nên không thể bị lệch.
• unit_price là giá lúc mua, có thể khác products.price hiện tại (đơn 2 và đơn 7 mua lúc giá còn cao hơn).
• status đi theo vòng đời pending → paid → shipped → delivered, hoặc cancelled.

Dữ liệu cố ý chưa "sạch"

Dữ liệu thật hiếm khi gọn gàng, nên bộ dữ liệu này cố ý có những điểm để luyện tập:

Tình huống	Ở đâu
Giá trị NULL	customers.email, phone, city, birth_date; products.cost_price, attributes; orders.employee_id, shipping_city, note
Cùng một thành phố, nhiều cách viết	customers.city: TP. Hồ Chí Minh, Hồ Chí Minh, TP.HCM; Đà Nẵng và đà nẵng
Trùng tên khác người	Hai khách tên Nguyễn Văn An (id 1 và 15)
Không có dữ liệu liên quan	Khách 16, 17 chưa mua đơn nào; sản phẩm ACC-009 chưa bán được; danh mục Thiết bị mạng chưa có sản phẩm
Hết hàng, ngừng kinh doanh	stock_quantity = 0 (3 sản phẩm), is_active = FALSE (Nokia 105 4G)

Schema perf

Chỉ có sau khi chạy perf_seed.sql. Gồm perf.customers (100.000 dòng) và perf.orders (1.000.000 dòng, có sẵn cột total_amount). Bảng perf.orders cố ý chưa có index nào ngoài khóa chính, để bạn tự đo trước và sau khi tạo index.